Biz bilemiz, házirgi kúnde smartfon hám telefonlar bárshede bar. Búgingi kúnde jas balanı da bul buyım menen hayran qaldırıp bolmaydı. Anıǵın aytqanda, olarsız biz jasay almaymız. Tán alıń, bul sherigińız úyde qalıp ketgen kúni ózińızdi qolsız kisidey sezesiz. Bıraq, telefonlardıń funkcıyaları hám jańadan-jańa dástúrlerin úyrenip te, olardıń texnik tárepleri haqqında kem maǵlıwmatqa iyemiz.
Kópshiliktiń pikirinshe, mobil telefon kisede turıp kishi mikrotolqınlı peshdey densawlıq ushın zıyanlı. Ol barlıq organizmge – bas miy qabıǵı, júrek hám jınsıy sistemaǵa keri tásir kórsetedi.
Mobil telefondag’ı nurlaniw rentgen qurılmalarına uqsap ionlawshı qásiyetge iye. Demek, mobil telefonnan paydalanıw RAK keselliklerine alıp keledi.
Jáne de, biz mobil telefondı dep, átirapımızdaǵılarǵa itibar qaratqandı qoydıq. Úyde ata-anamızǵa, ómirlik joldasımızǵa, perzentlerimizge hám de doslarımızǵa itibar qaratpaw, olar menen sáwbetlespew a’qibetinde olardıń kewillerin awırtıp qoyamiz.
Házirgi kúnde talaba-jaslarımızda oqıtıwshılardiń sabaq ótiw procesinde mobil telefonlarǵa shalǵıp, professor oqıtıwshılardıń bergen bilimlerin ózlestire almay atır, sonıń natiyjesinde, tereń bilimge iye kadrlar jetilisip shıǵıwı kemeyip baratır.
Berdaq atındaǵı QMU “Ulıwma biologiya hám fiziologiya” kafedrası 3A-biologiya toparı studentleri organizmin joqarıda aytılıp ótilgenindey nurlanıwdan, ionlanıwdan hám mobil telefonnıń basqa da zıyanlı tásirlerinen qorg’aw maqsetinde “Telefonsız bir kún” atamasında iláj shólkemlestirdi.
Ilájda topar studentleri ózlerinıń kúndelikli paylanıp júrgen mobil telefonların jıynastirip, bir qutıg’a salıp qoydi hám sabaqlardı telefonnan paydalanbay, telefong’a shalǵımay 1 kúnlik ómirin tinish mazmunlı ótkerdi. Bul ilájdiń oqıw barisında shólkemlestiriliwi, talabalardiń 1 kúnlik oqıw procesinde oqıtıwshılardıń bergen bilimlerin jaqsi engerip alıwında sebepshi boldi.
Biz mobil telefonlardın’ organizmimizge sonshelli tásirin bilsekde, mobil telefonlardan uliwma paydalanbay qalalmaymiz. Sonliqdan, telefonlardan tuwri maqsette durıs paydalanıp biliwimiz kerek. Bizdıń bir kúnimizde 24 saat bolsa, sonıń kópshilik bólimin mobil telefonlarǵa emes, atirapdaǵı jaqınlarımızǵa qaratıwımız kerek.
Islambek Arepbaev,
Ulıwma biologiya hám fiziologiya kafedrası assistеnt oqıtıwshısı.
