Өзбекстан дияры ерте дәўирлерден баслап илим-пән ҳәм мәденияттың раўажланған үлкеси есапланып, бул үлкеде жасаған уллы илимпазлар ҳәзирги заманагөй илим-пәнниң тийкарларын жаратыў менен бирге оның раўажланыўына да үлкен үлес қосқан. Уллы бабаларымыз илим-пәнниң көпшилик тараўлары менен бир қатарда математикадағы тийкарғы мийнетлери ҳәм ойлап табыўлары менен үлкен из қалдырды.
Ҳәзирги ўақытта да ғәрезсиз елимиздиң математик алымлары өзлериниң илимий мектеплерин пайда етип, математика илиминиң раўажланыўына өзлериниң салмақлы үлеслерин қосып, елимиздиң абыройын пүткил дүнья жүзине танытып келмекте.
Атап айтқанда, белгили математик алымлардан бири – физика-математика илимлериниң докторы, профессор, Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясының академиги, Өзбекстан Республикасы илим ғайраткери, Өзбекстан Республикасы Илим ҳәм техника тараўындағы Биринши дәрежели Мәмлекетлик сыйлықтың лауреаты, Өзбекстан Республикасы Олий Мажлис Сенаты ағзасы ҳәм Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы В.И. Романовский атындағы Математика институтының директоры Шавкат Абдуллаевич Аюповты келтириўге болады.
Ш.А. Аюпов – Өзбекстанның илим-пәни, жоқары билимлендириўдиң раўажланыўына үлкен үлес қосқан ҳәм қосып киятырған алым, операторлар алгебралары, квант итималлықлар теориясы ҳәм ассоциативлик емес алгебралар тараўындағы дүнья жүзине танылған заманагөй илимий мектептиң басшысы болып есапланады.
Мәмлекетимиз ҳәм басқа да мәмлекетлердиң математикалық жәмийетлер арасында Ш.А. Аюпов операторлар алгебралары теориясы, коммутатив емес интеграллаўлар теориясы ҳәм олардың квант итималлықлар теориясына қолланыўлары бойынша терең илимий изертлеўлер авторы сыпатында белгили ҳәм ири қәниге деп тән алынған. Ол ассоциативлик емес алгебралар теориясында жаңа илимий бағдар болған – Лейбниц алгебраларының структуралық теориясының тийкаршыларынан бири есапланады.
Усы жылдың 7-9-апрель күнлери академик Ш.А. Аюпов Қарақалпақ мәмлекетлик университети Математика факультетиниң зийрек студент жасларына операторлық алгебраның актуал проблемалары бойынша сабақ бериў мақсетинде университетимизге келди.
Елимиздиң усындай атақлы алымларымыздың Қарақалпақ мәмлекетлик университетинде сабақ өтиўи зийрек студентлердиң математика илиминиң сырларын еледе тереңирек түсинип ийелеўине өзиниң салмақлы үлесин қосыўы сөзсиз.
Нуржанов Б. О.
Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы
В. И. Романовский атындағы Математика
институтының Қарақалпақстан бөлиминиң
үлкен илимий хызметкери.
