ХАЛҚАРО МИҚИЁСДА ТАН ОЛИНГАН АРХЕОЛОГ ОЛИМЛАРИМИЗДАН БИРИ

Сагдуллаев Анатолий Сагдуллаевич 1951 йилда Қашқадарё вилояти Китоб туманининг Қайнар қишлоғида зиёли оиласида таваллуд топган.

У 1968-1973 йилларда Тошкент Давлат университети тарих факультетида таҳсил олган. Талабалик даврида Жанубий Туркманистон археологик экспедицияси, Қашқадарё археологик-топографик экспедицияси ва Ўзбекистон санъатшунослик экспедицияси қадимий Марғиёна, Сўғд ва Бақтрия ҳудудларидаги тадқиқотларида иштирок этиб, амалиёт ўтган.

А.Сагдуллаев 1973 йилдан бошлаб Тошкент Давлат университети (ҳозирги ЎзМУ) тарих факультетида турли лавозимларида ишлаган (кичик илмий ҳодим, катта ўқитувчи, доцент, факультет декани, Ўрта Осиё археологияси  ва этнографияси кафедраси мудири), 1998-2012 йилларда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат ва жамият қурилиши академияси қошидаги Ўзбекистоннинг янги тарихи маркази директори лавозимида фаолият юритган. Ҳозирги кунда ЎзМУ археология ва этнология кафедраси профессори.

А.Сагдуллаев педагогик фаолиятини “Археология асослари”, “Ибтидоий жамият тарихи”, “Қадимги Шарқ тарихи” каби фанлардан университетнинг тарих ва шарқшунослик факультетларида маърузаларни ўзбек тилида ўқишни бошлаган биринчи ўқитувчилардан ҳисобланади. Шунингдек, тарихчи ва археолог талабаларнинг археология дала амалиётига раҳбарлик қилган. Бу борада олиб борилган ишлар Ўзбекистоннинг турли вилоятларидан келиб таҳсил олган бўлғуси археолог мутахассисларни шакллантиришда катта ҳисса қўшди. Кейинчалик улар етук олим даражасига эришиб, Ўзбекистон ФА Археология институти, музейлар ва олийгоҳларда фаолият юритдилар.

А.С. Сагдуллаев ёш олим сифатида 1979 йилда Ленинград (ҳозирги Санкт-Петербург) Археология институти бўлимида “Культура Северной Бактрии в эпоху поздней бронзы и раннего железа” мавзусида номзодлик диссертациясини, 1989 йилда Москва давлат университетида “Оседлые области юга Средней Азии в эпоху раннего железа (генезис культуры и социально-экономическая динамика)” мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилди. У Марказий Осиё археолог олимлари орасида 38 ёшида фан доктори илмий даражасига эришган энг ёш ягона олимдир.

1987-1992 йилларда А.Сагдуллаев тарих факультети декани лавозимида фаолият юритган даврида факультетга  соҳанинг иқтидорли олимлари билан бирга факультетни битирган ёш тарихчилар, археологлар ва тарихчи-санъатшунослар ишга қабул қилинди. Шулар жумласидан С.Пўлатова, А.Дониёров, А.Норбеков, Б.Аминов, Ў.Мавлонов, Ш.Ўлжаева, А.Татибаев, С.Горшенина, А.Яхшиев, Б.Эшов, Н.Полвонов, С.Габрилян, Б.Якубовлар бугунги кунда фан номзодлари ва докторларидир.

Ўзбекистоннинг янги тарихи марказида А.Сагдуллаев раҳбарлигида муаллифлар жамоаси томонидан уч жилдлик “Ўзбекистоннинг янги тарихи” китоби тайёрланди ва чоп этилди (2000 й.), шунингдек, Марказда алоҳида монографиялар, илмий тўпламлар, ўрта умумтаълим мактаблари ўқувчилари, олийгоҳлар талабалари учун Жаҳон тарихи ва Ўзбекистон тарихига доир ўқув қўлланмалар ва дарсликлар яратилди ҳамда республика ва халқаро илмий анжуманлар ўтказилди.

А.Сагдуллаев илмий раҳбарлигида Р.Холиқова, Ў.Мавлонов, Б.Аминов, Б.Эшов, А.Яхшиев, О.Лушпенко, Б.Якубов, А.Омельченко, Ф.Очилдиев, А.Холиқулов, Ў.Абдуллаев, И.Йўлдошевлар номзодлик диссертацияларини, Ў.Мавлонов ва Б.Эшов докторлик диссертацияларини ҳимоя қилганлар.

А.Сагдуллаевнинг 6 синф умутаълим мактаб ўқувчилари учун “Ўзбекистон тарихи”, “Қадимги дунё тарихи” (ҳаммуаллифликда) ҳамда мактаб ўқитувчиси В.Костецкий билан бирга, имконияти чекланган болалар учун ихтисослаштирилган мактаб ва мактаб-интернетларнинг 6-7 синфлари учун “Ўзбекистон тарихи” бўйича яратилган дарсликларини ҳам эътиборга олиш лозим.

А.Сагдуллаев халқаро миқиёсда тан олинган археолог олимларимиздан бири саналади, у кўплаб халқаро анжуманларда мунтазам ўз илмий маърузалари билан иштирок этиб келяпти. А.Сагдуллаев Ўрта Осиё археология илмий мактаби анъаналарини давом эттириб, ўз илмий мактабини ярата олган олимлар сарасига киради.

А.Сагдуллаев 2018 йил Президентимиз Ш.М.Мирзиёев фармонига биноан  академик унвони берилди. Устоз бугунги кунда Қорақалпоқ давлат университети Тарих факультетида Археология кафедрасида  магистратуранинг Археология мутахассислиги ва бакалавр йӯуналишида дарс беради. Унинг раҳбарлигида докторнатлар ва магистрантлар узининг илмий ишларин ҳимоя қилиб келмакда улардан О-Ш.Қдырниязов 2019 йил тарих фанлари бўйича (PhD) номзодлик диссертациясин ҳимоя қилди.

Университет ректорати ва тарих факультети жамоаси устознинг 70 йиллик юбилей тўйи билан чин кунгилдан табриклайди ва келгуси ишларида катта муфақиятлар тилайди.

 

 ҚДУ Археология кафедраси

Ж.Ҳакимниязов, А.Алимбетов

М.Толибаев

 

 

Foydali havolalar