Kompyuter jınayatı tariyxı. Kiberjınayat túsinigi. Kiberjınayatqa qarsı gúresiw

Búgingi kúndegi texnikanıń rawajlanıwı menen turmısımız jánede qolaylı hám mashqalalarımız tez waqıt ishinde sheshiledi. Pán hám texnikanıń rawajlanıwı bir qansha qolaylıqqa iye bolǵanı menen ayırım unamsız jaǵdaylarda birge kirip keledi, bunday waqıyalardan da itibarsız ótip kete almaymız.
Usılardan biri bul kiberjınayatshılıq esaplanadı. Aldın kiberjınayatshılıqtıń ózi ne ekenligine toqtalıp ótsek. Kiberjınayatshılıq – bul kompyuter, kompyuter tarmaǵı yamasa tarmaq qurallarınan keri maqsette paydalanıw bolıp esaplanadı. Olardıń kópshiligi xakkerler yamasa kiberjınayatshılar tárepinen óz máplerin oylaǵan halda júzege ámelge asırırladı.
Bunday jınayatqa mısal etip házirgi kúndegi puqaralardıń kartochkalarınan ruxsatsız pullardıń sheship alınıwın alsaq boladı. Usınday waqıyalardıń sebebinen adamlar kóp ziyan kórip atır.
Bul sıyaqlı jaǵdaylar Oliy Májlis Senatı aǵzalarına puqaralarımız tárepinen jiberilgen shaqırıwlarda da baqlanbaqta. Sol sebepli joqarı palatanıń tiyisli komiteti tárepinen buǵan baylanıslı da túsindiriw hám úgit-násiyatlaw jumısları alıp barılmaqta. Sonday eken, puqaralarımızdıń soǵan uqsas aldawshılıq hám de urlıq jaǵdaylarına dus bolmawları ushın ózleriniń sır saqlanıwı kerek bolǵan plastik kartaları nomerin aytpaw kerek ekenligi, birewge súwretke túsirip bermewi yamasa awızsha tárizde xabar bermewligi maqsetke muwapıq boladı.
Mámleketimizdiń jınayat kodeksinde usı sıyaqlı jınayatlar ushın qatań jaza sharaları kórsetilgen. Sol sebepli hár birimiz ózlerimizge saq bolıwımız tiyis.

Paluaniyazova Nilufar
Matematika fakulteti 2-kurs studenti