Aldınları hár bir salıq tekseriw túrin ayrıqsha tártipke salınatuǵın úsh túrli reje arqalı ámelge asırılǵan. Biraq 2021-jıl 7-yanvardan baslap jańa Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabinetiniń «Salıq qáwipin basqarıw, salıq qáwipi bar bolǵan salıq tólewshilerdi, (salıq agentlerin) anıqlaw hám salıq tekseriwlerin shólkemlestiriw hám ótkeriw haqqında»ǵı 1-sanlı rejege ámel qılıwı kerek, sebebi Ministrler Kabineti tárepinen qabıl qılınǵan normativ hújjeti statusı boyınsha mámleketlik salıq komiteti normativ hújjetlerinen joqarı. Aldınları salıq tekseriwleri haqqındaǵı reje MSQ qararı menen tastıyıqlanǵan.

Bul rejede salıq tekseriwleriniń tómendegi túrleri ótkeriliwi belgilengen.

kameral salıq tekseriwi;

kóshpeli salıq tekseriwi,

salıq auditı.

Salıq tekseriwlerin ótkeriwde salıq tólewshiler tómendegi huqıqlarǵa iye:

salıq organları lawazımlı shaxslarınıń tekseriw máselelerine baylanıslı bolmaǵan talapların orınlamaw,

salıq tekseriwlerin ótkeriwde jeke ózi yaki óz wákili arqalı qatnasıwı,

salıq tekseriwin ámelge asırıwshı salıq organlarına salıq haqqındaǵı nızam hújjetleriniń orınlanıwına tiyisli máseleler boyınsha túsindiriwler beriw,

salıq tólewshi talap qılıp alınıp atırǵan hújjetlerdi salıq organına usınbawǵa haqlı, eger usı hújjetler yaki olardıń kóshirmeleri aldıń salıq organlarını aldınǵı ótkerilgen kameral yaki kóshpeli salıq tekseriwlerinde yaki salıq monitoringin ótkeriw waqtında usınılǵan bolsa,  ekspertiwdi biykar etiw hám ekspertti ózi kórsetken shaxslar arasınan tayınlaw haqqında iltimas qılıw,

salıq organı lawazımlı shaxsınıń ruxsatı menen ekspertiza ótkeriwde qatnasıwı hám ekspertke túsindirmeler beriw, eksperttiń juwmaǵı menen tanısıwı,

salıq tekseriwi materialları menen tanısıw hám tekseriw aktin alıw,

salıq organları lawazımlı shaxslarınıń nızamsız háreketleri júzesinen shaǵım etiw,

kameral salıq tekseriwi nátiyjesi boyınsha talapnamada kórsetilgen ayırmashıqlıqtıń tiykarı sıpatında salıq másláhátshıları shólkeminiń juwmaǵın usınıw.

Qanday jaǵdaylarda kameral tekseriwi ótkeriledi?

– Kameral salıq tekseriwi salıq organı tárepinen salıq tólewshi (salıq agenti) tárepinen usınılǵan esabatlar hám basqa hújjetler hám salıq organında bar bolǵana maǵlıwmatlardı analizlew tiykarında tómendegi jaǵdaylarda ótkeriledi.

Tekseriwden alınǵan analiz nátiyjelerinde anıqlanǵan parıqlar boyınsha salıq tólewshige salıq organı tárepinen jiberilgen xabarnamaǵa juwap retinde xabarnama alınǵan kúnnen baslap on kún ishinde salıq tólewshi tárepinen anıqtastırılǵan salıq esabatı hám tiykarlawshı hújjetler usınılmaǵanda, salıq qáwipin basqarıw sisteması tiykarında anıqlanǵan salıq haqqındaǵı nızamshılıq buzılıwı júz bergenligi qáwipi bar bolǵan, salıq organına fizikalıq hám yuridik shaxslardıń salıq haqqındaǵı nızamshılıq buzılıwı haqqında múrájáátler kelip túskende,

salıq tólewshi aldın usınılǵan salıq esabatına qarata tóleniwi lazım bolǵan salıq summasın kemeytiretuǵın yaki kórilgen zıyan summmasın kóbeytiretuǵın salıq esabatı usınılǵanda,

Kameral tekseriwde neler ózgerdi?

Tekseriw salıq organı jaylasqan jerde ámelge asırıladı, salıq tólewshiniń aymaqları hám mal-múlkin kózden keshiriwdi ámelge asırıw ushın zárúr bolǵan jaǵdaylar buǵan kirmeydi. Ózbekstan Respublikası Salıq Kodeksiniń 145-statyasında belgilep ótilgen.

Salıqshılar qanday maǵlıwmatlardı hám kimnen talap qılıp alıwǵa haqılı?

Salıq organı salıq tólewshiden (salıq agenti, úshinshi shaxstan) sorawnama arqalı esap hújjetlerin, salıq esabatı hám esap hújjetlerine baylanıslı túsindirmelerin, sonıń menen birge salıqlardı hám jıyımlardı esaplap shıǵırıw hám tólew menen baylanıslı basqa maǵlıwmatları talap qılıp alıwı múmkin. Sorawnama salıq tólewshiniń jeke kabinetine elektron formada jiberiledi hám jiberilgen sáneden baslap 3 kúnnen keyin alınǵan dep esaplanadı. Eger salıq tólewshide salıq tólewshiniń jeke kabineti bar bolmasa, sorawnama pochta arqalı buyırıtpa xat penen jiberiledi hám ol jiberilgen kúnnen soń 5 kúnnen keyin alınǵan dep esaplanadı.

 A.Saliev Nókis rayonlar aralıq

hákimshilik sudınıń sudyası