Respublikamızda hawa rayı suwıtıwına hám máwsimlik jılıtıw qurılmalarına talap artıwına baylanıslı, sonday-aq, studentler tárepinen ayrıqsha jaǵdaylardıń aldın alıw qaǵıydalarına ámel etiwleri hám olardıń iyis gazinen záhárleniwiniń aldın alıw maqsetinde 2022-jıl 8-noyabr kúni Dene mádeniyatı fakultetinde taraw qánigeleri qatnasıwında «Ayrıqsha jaǵdaylar: Puqaralardıń iyis gazinen záhárleniwiniń aldın alıw» atamasında úgit-násiyatlaw ilajı ótkerildi.
Ilajǵa Dene mádeniyatı fakultetiniń jaslar menen islesiw boyınsha dekan orınbasarı R.Óteniyazov, Nókis qalalıq Ayrıqsha jaǵdaylar bólimi baslıǵı orınbasarı Q.Ametov, QMU profilaktika inspektorı, kapitan I.Erejepov, QMU hayal-qızlar máseleleri boyınsha aǵa inspektorı, leytenant R.Tasbaeva, hayal-qızlar máseleleri boyınsha dekan másláhátshisi G.Óskinbaeva, tyutorlar hám ijarada jasawshı student-jaslar qatnastı.
Ilajda qánige Q.Ametov gúz-qıs jılıtıw máwsiminde júz beriwi múmkin bolǵan ayrıqsha jaǵdaylarıń kópshilik bólegi tiykarınan is gazinen záhárleniw jaǵdayları menen baylanıslı ekenligi, is gazi (SO) reńsiz, iyissiz záhárli birikpe bolıp, tábiyiy gaz, janılǵı, kómir, ot tolıq janbawı aqıbetinde payda bolatuǵınlıǵı, tútin quramında 3%, islengen gazde 13%, jarılıwshı gazlar quramında bolsa 50−60% shekem is gazi bolatuǵınlıǵı, úy shárayatında tábiyiy gaz shıǵıp turǵanda hám pechka menen jılıtatuǵın úyler hám de shomılıw xanalarında (banya) adam záhárleniwi múmkinligin keltirip ótti.
Sonday-aq, is gazi organizmge dem alıw organları arqalı tásir etip, usı gaz gemoglobin menen kislorodqa qaraǵanda 300 márte kúshli birikpe, yaǵnıy karboksigemoglobin payda etetuǵınlıǵı, bunıń aqıbetinde gemoglobinniń toqımalarǵa kislorod tasıw ózgesheligi keskin páseyip, gipokciyaga, awır jaǵdaylarda bolsa anokciyaga alıp keliwi hám sol arqalı insan ómirden kóz jumıwı múmkinligi, qolbala kotyollar, gaz plitasınan úydi jılıtıw hám onıń ústinde kiyimlerdi keptiriw, plitanı qadaǵalawsız jaǵılǵan halatta qalıwına jol qoymaw, bunnan tısqarı gaz shıǵıp atırǵanlıǵı ot, mısalı shırpı shaǵıp tekserip kóriw múmkin emesligin ayrıqsha atap ótti. Egerde gaz iyisi sezilse, ayna hám esiklerdi tezlik penen ashıw, kóshege shıǵıw hám 104 nomeri arqalı gaz xojalıǵı avariya-dispetcherlik xızmeti yaki 1050 nomeri boyınsha qutqarıw xızmetine qońıraw qılıw zárúr ekenligi, bunday jaǵdaylarda jarıtqısh úskeneleri, ot jaǵıw, elektr úskenelerin iske túsiriw múmkin emesligin qatań eskertti.
Ilaj dawamında QMU profilaktika inspektorı, kapitan I.Erejepov, QMU hayal-qızlar máseleleri boyınsha aǵa inspektorı, leytenant R.Tasbaevalar shıǵıp sóylep puqaralar, ásiriese, student-jaslardıń nızamǵa boysınıwları, jámiyetlik tártipti hám qáwipsizlikti saqlaw máseleleri, jınayatshılıqtıń erte aldın alıw zárúrligi, jámiyette júris-turıs qaǵıydaları, jol transport háreketi hám onnan paydalanıw qáwipsizligi qaǵıydaları, búgingi kúnde jaslar tárepinen islenip atırǵan jınayatlar, kafe-restoranlarda spirtli ishimlikler iship jánjellesiw halatları, avtoavariyalar, bir-birine dene jaraqatların jetkeriw, urlıq, mayda biyzarılıq hám basqa da hár túrli jınayıy islerge qol urıp, jınayıy juwapkershilikke tartılıwdıń aqıbetleri haqqında atap ótti.
Ótkerilgen ilajdıń tiykarǵı maqseti júz beriwi múmkin bolǵan ayrıqsha jaǵdaylardan jaslardı qorǵaw hám xabardar qılıw, olar arasında huqıqbuzarlıq hám jınayatshılıqtıń erte aldın alıw boyınsha keńnen úgit-násiyatlaw jumısların alıp barıw, sonıń menen birge jaslardı zárúr maǵlıwmatlar menen tanıstırıp barıw bolıp tabıladı.
R.Óteniyazov
Dene mádeniyatı fakultetiniń
jaslar menen islesiw boyınsha dekan orınbasarı
