Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń Geografiya hám tábiyiy resurslar, Biologiya fakultetleriniń professor-oqıtıwshıları, jas ilimpazları hám tayanısh doktorantları tárepinen 2023-jıldıń aprel ayınan baslap Nókis qalası átirapı, Nókis rayonı aymaǵındaǵı qumlardıń kóshiwiniń aldın alıw, sonday-aq, Geografiya hám tábiyiy resurslar fakulteti janındaǵı kishi tájiriybe-sınaw maydanshalarında 2021-jılda ótkerilgen Rossiya-Ózbekstan joqarı oqıw orınları rektorları forumındaǵı ushırasıw tiykarında Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti hámde M.V.Lomonosov atındaǵı Moskva mámleketlik universiteti ortasında 2022-jılda dúzilgen óz-ara birge islesiw shártnamasına muwapıq M.V.Lomonosov atındaǵı Moskva mámleketlik universiteti, sonday-aq, Ózbekstan Respublikasınıń basqa da jetekshi joqarı oqıw orınları alımları menen birgelikte dala ilimiy-ámeliy izertlew jumısları alıp barılmaqta.
Bul ilimiy-ámeliy izertlew jumısları barısında Rossiyanıń M.V.Lomonosov atındaǵı Moskva mámleketlik universitetiniń ilimpazları tárepinen usınıs etilgen, qumlardıń kóshiwin toqtatıw boyınsha suspenziyalardı Qızılqum shóllerinde, Aquapastus-11 (Ⱥ-11) hám Aquapastus-22 (Ⱥ-22) gidrogeli kórinisindegi innovaciyalıq islenbelerdi kishi egislik maydanshalarındaǵı kartoshka egisinde qollanıp, sınawdan ótkerilmekte.
Bul innovaciyalıq suspenziyalar hám gidrogeldi qollanıwdan gózlengen tiykarǵı maqset usı aymaqlardaǵı qumlardıń kóshiwin hám topıraq ıǵallıǵı hám hawa ótkeriwsheńlikti saqlap turıw barısın ilimiy jaqtan analiz etiw bolıp esaplanadı.
Sonın menen birgelikte, bul izertlew jumıslarında topıraqtaǵı suw hám hawa rejimi, topıraq temperaturası, topıraqtıń qıshqıllıǵı, morfometrik baqlaw jumısları kompleks tárizde ilimiy jaqtan baqlap hám talqılanıp barıladı.
Atap aytqanda, 2023-jıldıń 10-aprel kúni Nókis rayonınıń “Shortan tańı” fermer xojalıǵınıń arnawlı jer maydanshasında usı gidrogeldi sınaqtan ótkeriwge qaratılǵan izertlew jumısları alıp barılıp, onda M.V.Lomonosov atındaǵı Moskva mámleketlik universiteti professorı, biologiya ilimleri kandidatı A.V.Smagin hám usı universitettiń doktorantı T.G.Kalnin, “UZGIP” ilimiy izertlew institutınıń bólim baslıǵı S.Xamzina, Samarqand mámleketlik universiteti docenti, biologiya ilimleri kandidatı T.Muqimov, Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń “Geodeziya, kartografiya hám tábiyiy resurslar” kafedrası baslıǵı, geografiya ilimleri boyınsha filosofiya doktorı (PhD), docent Ya.G.Xudaybergenov, usı kafedranıń professorı w.a, geografiya ilimleri doktorı P.R.Reymov, “Tábiyiy geografiya hám gidrometeorologiya” kafedrası professorı w.a., geografiya ilimleri kandidatı O.G.Sultashova, “Ekologiya hám topıraqtanıw” kafedrası docenti, biologiya ilimleri kandidatı N.Mamutov, usı kafedranın 06.01.03 – agrotopıraqtanıw hám agrofizika qánigeligi boyınsha 1-basqısh tayanısh doktorantı A.Keunimjaevalar belsene qatnastı.
Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw, topıraq ónimdarlıǵın asırıw, geografiyalıq hám tábiyiy resurslardan aqılga muwapıq paydalanıw baǵdarında ámeliy áhmiyeti joqarı bolǵan bunday izertlew jumısları respublikamız hám shet el alımları menen birgelikte búgingi kúnde de dawam ettirilmekte.
