Búgin 28-iyun kúni Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetinde “Altın Orda hám qaraqalpaqlar: tariyx, arxeologiya, til, ádebiyat, folklor máseleleri” atamasındaǵı respublikalıq ilimiy-ámeliy konferenciya bolıp ótti. Onda Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń komitet baslıǵı T.Romanov, professor-oqıtıwshılar, ilimpazlar, jas alımlar qatnastı. Konferenciyanı universitet rektorı A.Reymov ashıp berdi hám alıp bardı. Ol óz sózinde mámleketimizde sońǵı jılları ilim hám bilimlendiriwge qaratılıp atırǵan itibar nátiyjesinde, bir qatar ilim tarawlarınıń rawajlanıwına, tarawdıń materiallıq-texnikalıq bazasınıń bekkemleniwine sonday-aq, ilimpazlar, jas alımlardı sociallıq jaqtan qollap-quwatlaw baǵdarında da bir qatar jumıslar ámelge asırılǵanlıǵın atap ótti.
Bunnan soń, Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń komitet baslıǵı T.Romanov sózge shıǵıp, “Altın Orda hám qaraqalpaqlar: tariyx, arxeologiya, til, ádebiyat, folklor máseleleri” atamasındaǵı respublikalıq ilimiy-ámeliy konferenciyasınıń ashılıwı menen qızǵın qutlıqlap, xalqımızdıń kóp ásirlik tariyxın, úrp-ádetleri menen qádiriyatların, mánawiy miyraslarımızdı tereńnen úyreniw eń áhmiyetli máselelerdiń biri ekenligin aytıp ótti.
Sonıń menen birge, konferenciyada tariyx ilimleri doktorı, professor B.Qoshanov Zolotaya Orda i Karakalpaki, Qaraqalpaq ádebiyatı kafedrası professorı P.Nurjanov, Qaraqalpaq ádebiyatında Súyinbiyke obrazı, Ózbekstan Respublikası Ilimler Akademiyası Qaraqalpaqstan bólimi Gumanitar ilimler ilim-izertlew institutı kishi ilimiy xızmetkeri B.Opaev Súyinbiyke ayım haqqında tariyxıy maǵlıwmatlar boyınsha bayanat jasadı hám konfernciya qatnasıwshılarınıń sorawlarına juwap berdi.
Ózbekstan Respublikasınıń Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevtiń atap ótkenindey: «Milliy tikleniwden – milliy rawajlanıwǵa» degen baǵdarlamalı ideya tiykarında, jaslardı ana-Watanǵa sadıqlıq ruwxında tárbiyalaw, olarda Watanpárwarlıq, pidayılıq, ádep-ikramlılıq pazıyletlerin qáliplestiriw áhmiyetli wazıypa bolıp esaplanadı». Usı kóz qarastan alıp qaraǵanda, túrkiy xalıqlardıń, sonıń ishinde qaraqalpaqlardıń etnikalıq qáliplesiwinde hám mádeniy rawajlanıwında úlken áhmiyetke iye xalıqlarımız tariyxın, onıń tiykarın salıwda tikkeley qatnasqan insanlardıń ómirin, basıp ótken jolın úyreniw, xalıqtıń tilin, ádebiyatı hám folklorın izertlew, tariyx, arxeologiya, qaraqalpaq filologiyası ilimindegi aktual máselelerdiń biri bolıp qalmaqta.
Tariyx dereklerinen belgili, qaraqalpaqlar shejiresiniń bası usı noǵay dáwirinen baslanadı. Demek, solay eken Altın Orda tariyxında tiykarǵı orındı iyelegen Mańǵıt-Noǵaylar qaraqalpaq xalqınıń tiykarı bolıp esaplanadı. Sonıń ushında bul dáwirde jasaǵan belgili shaxslar Noǵay, Edige Nuratdin, Orıs, Oqqas, Muwsa, Ormanbet bulardıń hámmesi de XIV-XVI ásirdegi qaraqalpaqlardıń babaları bolǵanlıǵı júdá áhmiyetli másele bolıp esaplanadı.
Sebebi, xalıqaralıq baylanıslar hám dúnya júzlik globallasıw processleri kúsheyip atırǵan házirgi dáwirde qaraqalpaq xalqınıń etnogenezin hám xalıq bolıp qáliplesiwin ashıp beriwde úlken áhmiyetke iye bolǵan Edil Jayıq hám Noǵay dáwiri menen baylanıslı shet el mámleketlerinde, sonıń ishinde Rossiya hám basqa da mámleketler arxivlerindegi tariyxıy maǵlıwmatlardı toplaw hám baspada járiyalaw aktual maselege aylanıp barmaqta.
QMU baspasóz xızmeti
