Ana tábiyatımızdı qorǵaw birinshi náwbette shańaraqtan baslanıwı kerek. Onıń gózzal tábiyatı, taza hawası, tınıq suwları hár qanday insandı ózine tartadı. Mine, sonday tákrarlanbas gózzallıqtı asırap-abaylaw, keleshek áwladqa tolıǵı menen jetkerip beriw hár birimizdiń wazıypamız. Tábiyattıń qushaǵınan ónip shıqqan ósimlikler, terekler, toǵaylar hám haywanat dúnyası ózine tán bir álem. Bul tábiyiy baylıqtı qorǵaw tek sol taraw xızmetkerleriniń jumısı emes, bálkim bárshemizdin wazıypamız esaplanadı.
Sebebi, biz jasap atırǵan aymaqtıń tazalıǵı, ekologiyalıq mashqalası bárshemizge birdey tiyisli. Shańaraqlarda, jaslar arasında, máhálle hám awıllarda ekologiyalıq mádeniyattı qáliplestirip, ósimliklerdi hám tereklerdi abaylap asırawımız lazım. Eger biz tabiyatqa zıyan keltirmewdi kishkene balalarǵa jaslayınan ekologiyalıq bilimlerin, mádeniyatın asırıwda hár qıylı sabaqlıqlardı, ilajlardı keń en jaydırsaq, keleshek áwladqa hám olardıń dawam etiwi ushın kóp úlesimizdi qosqan bolamız.
Óytkeni salamat áwlad-millet kelesheginiń tiregi. Ǵárezsizlikke eriskennen keyin salamat áwlad tárbiyasına ayrıqsha itibar berilmekte. Sonday-aq, mámleketimiz tárepinen bir qatar mámleketlik baǵdarlamalar, qararlar islep shıǵılǵan. Solardan, salamat áwladtıń tárbiyasına insaniy qádiriyatlarǵa baǵıshlanǵan, mádeniyatlı, intellektual rawajlanǵan, joqarı bilimli, fizikalıq jaqtan kúshli, hár tárepleme kámil insan qáliplesiwine tiykarlanǵan «Salamat awlad» baǵdarlaması jaratıldı.
Usı baǵdarlama úlken áhmiyetke iye bolıp, onda jas áwladtıń salamatlıǵına shańaraqta, jámiyette hám bilimlendiriw mákemelerinde bárshe qolaylıqlardı jaratıw talap etiledi. Bala tárbiyasında usı komponentler basqıshpa-basqısh úzliksiz ráwishte rawajlanıw lazım. Salamat turmıs tárizin qáliplestiriw shańaraqtan baslanadı hám balanıń shaxsın qáliplestiriwde shańaraq turmıs tárizi, shańaraqta bolǵan úrp-ádet hám qaǵıydalar, shańaraqtıń psixologiyalıq sharayatı, zıyanlı ádetlerdiń barlıǵı hám basqalar úlken áhmiyetge iye boladı. Shańaraq sharayatında bala kún tártibine jeke gigienaǵa ámel qılıwı, waqıttı tuwrı únemlewi, úlkenler hám teńlesleri menen pikirlesiwdi hám basqada kóp nárselerdi úyrenedi. Shańaraq sharayatında bala kósheden úyine qaytsa, awqatlanıwdan aldın hám keyin qol juwıwı, kiyimlerin, buyımların, xanasın azada saqlawdı úyrenedi.Óz waqıtında tuwrı, awqatlanıw kún tártibi tiykarında kónlikpeler qáliplesedi.
Shańaraqta tárbiya menen birge salamat turmıs tárizin qáliplestiriwde mektepke shekem bilim mákemleri, mektep hám joqarı oqıw orınlarınıń orını ayrıqsha. Bul jerde bala, oqıwshı, student ámeliy kónlikpe hám tájriybelerge iye boladı. Ósip kiyatırǵan jas áwlad-millet keleshegi hám salamat jas awladtı tárbiyalaw hár birimizdiń muqaddes wazıypamız. Mámleketimizde bul wazıypanı tolıǵı menen ámelge asırıw ushın bárshe jeterli shárayatlar jaratılǵan. Usı sharayatlardan aqılǵa muwapıq paydalanǵan halda balanıń shaxsın qáliplestiriw maqsetke muwapıq. Bala shaxsın qáliplestiriw hár bir basqıshı kámil insan tárbiyasında áhmiyetli ról oynaydı. Hár bir basqısh keyingi basqısh tiregi bolıp esaplanadı hám hár bir basqıshta balanıń jasına tán bolǵan túsiniklerin sindiriw hám olarǵa salamat turmıs tárizi kónlikpelerin basqıshpa-basqısh rawajlandırıw ayrıqsha áhmiyetke iye. Sonda ǵana biz kútken maqsetge erisemiz. Biziń maqsetimiz jámiyetke fizikalıq jaqtan hám aqılıy jaqtan salamat insanlardı tárbiyalaw. Sebebi, biz keleshek ushın juwapkermiz!
Biyologiya fakulteti tyutorı K.Utemuratova
