Korrupciyanı keltirip shıǵaratuǵın zıyan barlıq mámleketler ushın teń esaplanıp, bul illet mámlekettiń túrli tarawlarına, atap aytqanda, siyasiy, ekonomikalıq, sociallıq, mádeniy tarawlarda ámelge asırılıp atırǵan reformalarǵa jáne mámlekettiń xalıqaralıq maydandaǵı imidji hám investiciyalıq tartımlılıǵına unamsız tásir kórsetetuǵının atap ótiw kerek.
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Sh.M.Mirziyoevtiń 2020-jıl 24-yanvar kúni Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisine Múrájatında atap ótkenindey, «Jámiyetimizde korrupciya illetiniń túrli kórinisleri menen rawajlanıwımızǵa tosqınlıq etpekte. Bul illettiń aldın almasaq, haqıyqıy isbilermenlik hám investiciyalıq ortalıqtı jaratıp bolmaydı, ulıwma, jámiyettiń birde-bir tarmaǵı rawajlanbaydı.»
Korrupciyaǵa qarsı gúresiwdiń tiykarǵı huqıqıy derekleri bir qatar xalıqaralıq huqıqıy normalarda óz kórinisin tapqan bolıp, olarǵa tómendegilerdi kirgiziw múmkin:
2003-jılı 31-oktyabrde qabıl etilgen BMShnıń Korrupciyaǵa qarsı Konvenciyası;
• 2000-jil 15-noyabrde qabıl etilgen BMShnıń Transmilliy shólkemlesken jınayashılıqqa qarsı Konvenciyası;
• 1999-jıl 27-yanvardaǵı Evropa Keńesiniń «Korrupciya ushın jınayıy juwapkershilik haqqında»ǵı Konvenciyası;
• 1999-jil 4-noyabrdegi «Korrupciya ushın puqaralıq huqıqıy juwapkershilik haqqında»ǵı Konvenciyaları hám basqalar.
Ózbekstan joqarıda atap ótilgen xalıqaralıq normalardan 2008-jılı Birlesken Milletler Shólkeminiń Korrupciyaǵa qarsı Konvenciyası, sonday-aq, 2010-jılı Ekonomikalıq birge islesiw hám rawajlanıw shólkemi sheńberinde qabıl etilgen Korrupciyaǵa qarsı gúresiw boyınsha Stambul háreket rejesin ratifikaciya etken.
Mámleketimizde korrupciyaǵa qarsı gúresiw hám bul túrdegi jınayatlardıń júz beriwiniń aldın alıwǵa qaratılǵan kompleksli ilajlar sistemalı túrde ámelge asırılıp atırǵanın atap ótiw kerek. mámleketlik hám jámiyetlik turmıstıń barlıq tarawlarında korrupciya faktorların keltirip shıǵarıp atırǵan sistemalı mashqalalardı saplastırıwǵa qaratılǵan.
Elimizde korrupciyanıń aldın alıw hám oǵan mawasasız gúresiwdiń aldınǵı xalıqaralıq standartlarǵa tiykarlanǵan sistemasın engiziw boyınsha izbe-iz ilajlar kórilmekte. Sud-huqıq sistemasın jáne de reformalaw sharayatında korrupciyaǵa qarsı gúresiw mámleketimiz siyasatınıń tiykarǵı baǵdarlarınan birine aylandı. Sebebi, bul illet nátiyjesinde jámiyetlik turmıs izden shıǵadı, xalıqtıń mámleketlik uyımlarǵa bolǵan isenimi sónedi hám eń jamanı, mámlekettiń rawajlanıwına úlken zıyan jetkeriledi.
Ózbekstan Respublikasında 2017-jıl 3-yanvarda qabıl etilgen «Korrupciyaǵa qarsı gúresiw haqqında»ǵı Nızamda bul illetke qarsı gúresiwdiń huqıqıy mexanizmi jaratılǵan bolıp, ol mámleket hám jámiyet táǵdiri, xalıq keleshegine, qalaberse, hár bir puqaraǵa baylanıslı bolǵan áhmiyetli normativlik-huqıqıy hújjet bolıp esaplanadı. Usı Nızam tiykarında respublikamızda korrupciyaǵa qarsı gúresiw boyınsha uyımlararalıq birge islesiwdiń shólkemlestiriliwi nátiyjesinde, korrupciyaǵa qarsı gúresiw sistemasındaǵı bir-biriniń funkciyasın qaytalaw hám bir-birine kesent beriw sıyaqlı unamsız jaǵdaylardı saplastırıw názerde tutıldı.
Nızamnıń áhmiyetliligi sonda, ol mámlekettiń mámleketlik basqarıw hám jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımlarında miynet etip atırǵan bir júz jigirma mıńnan aslam mámleketlik puqaralıq xızmetkerleriniń jumısı, olardıń huqıqıy statusı jáne huqıq hám minnetlemeleri, sonday-aq, mámleketlik puqaralıq xızmetine kiriw jáne bul sistemada korrupciya hám mápler soqlıǵısıwınıń aldın alıwǵa baylanıslı qatnasıqlardı tártipke saladı.
Nókis rayonlar aralıq hákimshilik
sudınıń sudyası K.R.Babanazarov.
