Respublikamızdıń bilimlendiriw tarawında pidákerlik penen miynet islep, keleshek tárbiyashısı bolǵan, kewillerge bilim nurların taratqan, boyımızda eń hasıl, eń aǵla insanıylıq pazıyletlerdi qáliplestiriw ushın bar kúsh-jigerin, qımbatlı waqtın hám óz ómirin baǵıshlaǵan húrmetli ustazlardan biri akademik S.K.Kamalov 1924-jılı 10-sentyabrde Qaraqalpaqstannıń Qaraózek rayonında tuwılǵan. 1942-jılı Xojeli pedagogika bilim jurtın, 1948-jılı Qaraqalpaqstan pedagogika institutı tariyx fakultetin tamamlaǵan.
Ózbekistan respublikasınıń birinshi Prezidenti I.Karimov «Sabır Kamalov, CHardjaw Abdirov sıyaqlı belgili alımlar Ózbekistan iliminiń rawajlanıwına júdá úlken úles qostı» – dep ustazdıń pútkil ómiri dawamındaǵı ilimiy xızmetine joqarı baha bergen edi.
S.Kamalov – ekinshi jáhán urısı qatnasıwshısı. 1948-jılı Moskvadaǵı Etnografiya institutına aspiranturasında professorlar S.P.Tolstov hám T.A.Jdanko basshılıǵında 1953-jılı Moskvada «Qaraqalpaqlar Xiywa xanlıǵı quramında (1800-1873-jıllar)» temasında kandidatlıq dissertaciyasın tabıslı jaqlap shıǵadı. 1969-jılı «XVIII-XIX ásirlerdegi qaraqalpaqlar (Rossiya hám basqa da Orta Aziya elleri menen qatnasıqlar tariyxıy máselesi)» temasında Tashkentte Tariyx institutında doktorlıq dissertaciyasın tabıslı jaqlap, professor ilimiy ataǵına iye boldı. 1979-jıl Ózbekistan Respublikası Ilimler Akademiyası haqıyqıy aǵzası bolıp saylanadı.
1973-jılı “Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen ilim ǵayratkeri”, 1974-jılı “Ózbekistan Respublikasına miyneti sińgen ilim ǵayratkeri” húrmetli ataqları beriledi.
1959-1999-jılları úziliksiz Ózbekistan Respublikası Joqarǵı Keńesine deputatı, 1994-jıldan ómiriniń aqırına shekem Ózbekistan Respublikası Ilimler akademiyasınıń Qaraqalpaqstan bólimi Tariyx, arxeologiya hám etnografiya institutı janındaǵı Ózbekistan tariyxı qániygeligi boyınsha ashılǵan kandidatlıq dissertaciyalardı jaqlaw boyınsha qániygelestirilgen Keńeske basshılıq etti, respublikamızǵa 55 ilim kandidatın tayarlap beriwge úles qostı. Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Berdaq atındaǵı mámleketlik sıylıǵınıń laureatı boldı.
Akademik S.Kamalov 1996-2003-jılları «Qaraqalpaqstannıń jańa tariyxı. Qaraqalpaqstan XIX ásirdiń ekinshi yarımınan XXI ásirge shekem» fundamental kitabın tayarlaw hám baspadan shıǵarıwǵa basshılıq etip, ǵárezsizlik dáwiri tariyx iliminiń jańa basqıshı zamanagóy mashqalaların belgilep ótedi.
Sonday-aq, Ózbekistan tariyxshıları tayarlaǵan fundamental kitaplarda Qaraqalpaqstannıń XVI-XXI ásirler tariyxı boyınsha bólimlerdi jazıp berdi.
Onıń jeke kitapları ishinde «Ernazar Alakóz – xalıq batırı», «XIX ásirde qaraqalpaqlardıń mámleketshiligin tiklegen qaharman», «Vamberi – qaraqalpaqlar xaqqında», «Qaraqalpaqlardıń xalıq bolıp qáliplesiwi hám onıń mámleketshiligi tariyxınan» shıǵarmaları jańasha kóz-qaras, metodologiyalıq kórsetpeler menen tariyx ilimine úlken úles qostı.
Akademiktiń ilimiy mektebinen tariyx ilimleriniń doktorları hám professorları M.Tilewmuratov, R.J.Urazbaeva, M.Q.Sarıbaev, tariyx ilimleriniń kandidatları, docentler V.V.Germanova, I.V.Piskunova, M.Á.Qarlıbaev, R.Sh.Axmetshin, J.T.Berdiev, A.M.Jumashev, T.Madreimov, R.J.Bazarbaev, B.B.Utemuratov, T.X.Esbergenova, G.A.Dauletova, A.Kalilaev,
E.L.Aleynikova, G.A.Tóreeva, T.A.Kudiyarova, Z.B.Kallibekova, B.M.Bekimbetov hám basqalar házirgi waqıtta jetik maman qánigeler bolıp jetiliskenligin ayrıqsha aytıp ótsek boladı. akademik S.Kamalov solay etip, ol Respublikamızdıń xalıq xojalıǵı, ekonomikası, ilim hám mádeniyatınıń rawajlanıwına, joqarı bilim beriw sistemasınıń alǵa ilgerilewine, Qaraqalpaqstanda milliy intelligenciya kadrlarınıń jetilisip shıǵıwına salmaqlı úles qostı. Tariyx fakulteti studentleri menen magistrlerine qaraqalpaq xalqınıń etnogenezi, tariyxı, mádeniyatı boyınsha fakultativ sabaqlar ótken hám óziniń óshpes ilimiy miynetleri menen akademik Sabır Kamalov tariyxshılar mektebin jaratıp, bul ustazımızǵa qansha húrmet-izzet kórsetsekte kóplik etpeydi. Ustazımızdıń xalıq iygiligi jolındaǵı bul juwapkershilikli, mashaqatlı hám maqtanıshlı isleri bizlerge keleshek áwladlarǵa órnek hám hár qanday joqarı dıqqat-itibarǵa, ardaqlawǵa ılayıq!
Taraladı jıllı miyrim júzińizden,
Jaralǵandur bar bolmısı tóziminen,
Jolıńızdı bergey, dep erdik izińizden,
Idealsız bárhá bizge, ádiwli ustaz!
