Jańadan qabıl etilip atırǵan Konstituciya 27 bap, 155 statyadan ibarat bolıp, onıń hár bir statyası insan huqıqları menen erkinliklerin qorǵawǵa, puqaralardıń ılayıqlı turmıs keshiriwin, milletler hám konfessiyalar aralıq tatıwlıqtı támiyinlewge qaratılǵan.
Máselen, IX baptıń 52-statyasında Ózbekstan Respublikasında oqıtıwshınıń miyneti jámiyet hám mámleketti rawajlandırıw, xalıqtıń ruwxıy, mádeniy potencialın saqlaw hám bayıtıwdıń tiykarı retinde tán alınatuǵınlıǵı, mámleket oqıtıwshılardıń ar-namısı hám qádir-qımbatın qorǵaw, olardıń sociallıq hám materiallıq abadanlıǵı, kásiplik jaqtan jetilisiwine ǵamxorlıq etetuǵınlıǵı, kórkem dóretiwshilik erkinligi, mádeniyat jetiskenliklerinen paydalanıw huqıqı kepillengen.
Haqıyqatında da oqıtıwshı hám ustazlar ullı keleshegimiz bolǵan jańa Ózbekstannıń jetik ziyalıların tayarlaytuǵın, óz bilim hám tájiriybesi menen jaslar sanasına unamlı tásir etetuǵın qúdiretli kúsh bolıp tabıladı. Sonıń ushın Prezidentimizdiń baslaması menen oqıtıwshılardı awıl-xojalıǵı jumıslarına májbúriy jumsamaw ilajlarınıń ámelge asıwı búgingi kúni oqıtıwshılardıń qádir-qımbatın qorǵawdıń ayqın kórinisi bolıp tabıladı.
XIV baptıń «Shańaraq balalar hám jaslar haqqında»ǵı 78-statyasında balalar ata-anasınıń shıǵısına hám puqaralıq halatına qaramastan nızam aldında teńligi, mámleket hám jámiyet balalarda hám jaslarda milliy hám ulıwmainsanıylıq qádiriyatlarǵa sadıqlıqtı, mámlekettiń jáne de xalıqtıń bay mádeniy miyrasına maqtanısh, Watan súyiwshilik hám watanǵa bolǵan muhabbat sezimin qáliplestiriwge ǵamqorlıq etetuǵınlıǵı nızam joybarında óz kórinisin tapqan.
Solay eken, hár bir jas óspirimniń ana Watanına degen sezimi, mehir-muhabbatı, súyispenshiligi, ózi tuwılıp ósken jurttaǵı ullı insanlardıń el-xalqı aldındaǵı tariyxıy miynetlerinen xabardar bolıwı hám milletimizdiń ruwxıy-mádeniy ǵáziynelerinen ruxlanǵan jaǵdayda ǵana, keleshek jaslarımızda milliy qadiriyatlarımız, milliy mádeniyatımız hám milliy dástúr hám úrp-ádetlerimizge bolǵan sadıqlıqtı hám maqtanıshtı qáliplestire alamız.
Prezidentimiz Sh.Mirziyoevtiń Ózbekstan dóretiwshi ziyalıları wákilleri menen ushırasıwındaǵı sóylegen sózinde A.Sholpan sózine tiykarlanıp, «Mádeniyat jasasa millet jasaydı» – dep atap kórsetkenindey, Qaraqalpaqstanda sońǵı 5-6 jıl ishinde Qaraqalpaqstan mádeniyatı hám kórkem óneriniń keleshegine qánigeli maman kadrlar tayarlap beretuǵın mádeniyat hám kórkem óner institutınıń ashılıwı, opera hám balet mektebiniń ashılıwı, ásirese, sońǵı jıllarda xalıq aralıq baqsıshılıq festivalınıń Qaraqalpaqstanda ótkeriliwi mádeniyat hám kórkem óner xızmetkerleri kúniniń belgileniwi, milliy kórkem ónerimizdi qásterlewdiń úlgisi bolıp tabıladı.
Usı jerde Prezidentimizdiń Ózbekstan Respublikası ziyalıları menen ushırasıwındaǵı tómendegi sózlerin jáne qaytalamaqshıman «Biziń háwes etse arzıytuǵın ullı tariyxımız bar. Háwes etse arzıytuǵın ullı ata-babalarımız bar. Háwes etse arzıytuǵın sheksiz baylıqlarımız bar. Men isenemen nesip etse, háwes etse arzıytuǵın ullı keleshegimiz, ullı ádebiyatımız hám kórkem ónerimiz de álbette, boladı» dep kórsetkenindey milliy qádiriyatlarımız benen ruwxıy miyraslarımızdı keleshek jaslarımızdıń sanasına sińdirip baratuǵın, olardı milliy mádeniyatımızǵa sadıqlıq ruwxında tárbiyalaytuǵın ǵalabalıq dáreklerdiń biri ana tilimizdegi kúndelikli baspa sóz, Qaraqalpaqstan televideniesi hám radiosı bolıp tabıladı. Olardıń zaman talabına say háreket etiwi, iygilikli islerimizdiń jetilisip barıwında ayrıqsha orın tutadı.
Jaslarımızdı kámil insan dárejesinde hám olardı milliy qádiriyatlarımızǵa ózligimizge, ana watanǵa sadıqlıq ruwxında tárbiyalawǵa úles qosıp atırǵan húrmetli ustazlar menen mádeniyat tarawı xızmetkerleri ózligimizdi ulıǵlawǵa huqıqıy negiz bolǵan Ózbekstan Respublikası Konstituciyası haqqındaǵı Ózbekstan Respublikası Konstituciyalıq nızam joybarı boyınsha Ózbekstan Respublikası referendumında dawıs beriwge belsene qatnasıwǵa shaqıraman.
J.Aytmuratov,
QMU «Arxeologiya» kafedrası docenti.
