2023-jılı noyabr ayında Rossiya IA Shıǵıstanıw institutı direktorı Oligberov Oligber Qalabekovich hám Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti rektorı, akademik Reymov Axmed Mámbetkarimovich ortasında birge islesiw boyınsha birgelikte xalıqaralıq arxeologiyalıq qazıw jumısların alıp barıw boyınsha shártnama dúzilgen edi. Bul shártnamanıń orınlawshıları Rossiya IA shıǵıstanıw institutınıń Islamǵa shekemgi shıǵıs arxeologiyalıq orayınıń baslıǵı, t.i.d. Balaxvancev Archil Savelich hám Qaraqalpaq mámleketlik universiteti tárepinen Arxeologiya kafedrasınıń baslıǵı professor Jolmurza Hakimniyazovlar juwapker etip bekitilgen. Usı shártnama negizinde 2024-jıl 2-may kúni kelip, 3-kurs tariyx baǵdarı studentlerine «Orta aziya suffizm táliymatları tariyxı» páninen sabaq ótti jáne de doktorantlar, magistrlar hám jas izleniwshiler menen ilimiy sáwbetlesiw bolıp ótti.
Bunnan keyin tariyx fakulteti tariyx bakalavr tálim baǵdarınıń 1-kurs studenleri menen birgelikte Ústirttiń túsligindegi Gúnjeli dep atalǵan orınǵa kóshpelilerdiń b.e.sh III-II ásir – er. II ásirler (Sarmatlar) jerlew dástúrlerin úyreniw boyınsha qısqa múddetli arxeologiyalıq qazıw jumısları alıp barıldı. Bunda universitet Arxeologiya kafedrası (PhD) docenti S.Saypov qatnastı. Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń 2024-jıl 10-may kúngi №1064S5-sanlı buyrıǵına tiykar, Tariyx fakulteti arxeologiya bakalavr tálim baǵdarınıń 3-kurs studentleri oqıw jobasına sáykes 2024-jıl may ayınıń 17-sánesinen baslap Ellikqala rayonında jaylasqan Burlı qala esteligine arxeologiyalıq ámeliyatın atqarıw ushın keldi.
Bul arxeologiyalıq ekspediciya xalıqaralıq áhmiyetke iye bolıp, bunda Rossiya IA Shıǵıstanıw institutınıń Islamǵa shekemgi shıǵıs arxeologiyalıq orayınıń baslıǵı, t.i.d. Balaxvancev Archil Savelich, kishi ilimiy xızmetker Oleg Belsh hám de laborant-izertlewshi Karina Lazareva Sergeevnalar hám universitet Arxeologiya kafedrası baslıǵı, t.i.k., prof. J.Hakimniyazov, (Phd) docent. A.Alimbetov, (PhD) docent. S.Qudaybergenov, assistent M.Tolıbaevlar birgelikte qatnaspaqta. Bul qalada eń dáslepki arxeologiyalıq izertlewler 1946-jılı Xorezm arxeologiyalıq ekspediciyası S.P.Tolstov basshılıǵında esteliktiń ulıwmalıq kórinisi, sxematikalıq kartası sızılıp hám sol jerden tabılǵan materiallar tiykarında qalanıń b.e.sh. IV-III ásir hám er. III-IV ásirleri menen sánelengen. 1968-jılı Manilov hám Ǵ.Xojaniyazovlar tárepinen qalanıń arqa-shıǵıs bóliminde qazıw jumısları alıp barıladı hám qalanıń qorǵan diywalınıń fortifikaciyalıq qurılıs bólimleri úyreniledi. Xalıqaralıq ekspediciyasınıń birinshi jumıs kúni baslanar aldınan professor J.Hákimniyazov hám t.i.d. A.Balaxvancevler tárepinen qala tuwralı qısqa maǵlıwmatlar berilip, bul jerde alıp barılatuǵın arxeologiyalıq qazıw isleri hám onıń medotikası tuwralı túsindiriwler alıp barıldı. Burlı qala esteliginiń batıs tárepinde jaylasqan dárwazanıń ishki bóleginde 6×10 m. kvadrat territoriya belgilenip alınıp, dáslepki izertlew isleri usı jerden baslandı. Bunda antik dáwirge tiyisli bolǵan qam gerbishlerden (38-42x40x10-12 sm.) órilgen eski diywal izleri anıqlanıp atır. Jáne de antik dáwirge tiyisli bolǵan qızıl ılaydan islengen qumnıń jiyek, diywal hám túp bólekleri tabılmaqta. Ústingi qatlam foto súwretke alınıp, onıń sızılmaları sızılıp, óz-ara tájiriybeler almasıp atırmız. Jáne de bul esteliktiń oraylıq bóliminde jaylasqan minar dıqqatımzdı tartıp, onı da izertlew isleri baslandı. Házirshe onıń sırtqı diywal izlerin anıqlamaqtamız. Bul jerden de antik dáwirge tiyisli bolǵan qızıl ılaydan islengen qumnıń jiyek, diywal hám túp bólekleri tabılmaqta. Ulıwma bul xalıqaralıq ekspediciyamız jańalıqlarǵa tolı, qızıqlı hám mazmunlı ótpekte. Álbette, keyingi jumıslarımızda da úlken jańalıqlardı ashamız degen ullı niyetlerimiz bar.
Arxeologiya kafedrası docenti S.Qudaybergenov,
assistent oqıtıwshı M.Tolıbaev
